Yangına Dayanıklı Kepenk

Yangına Dayanıklı Kepenk, bir yapıdaki yangın bölmesi veya yangına dayanımlı ayırıcı üzerinde bulunan açıklığın, belirlenmiş yangın senaryosu sırasında kontrollü biçimde kapatılması amacıyla kullanılan özel kepenk sistemidir. Fabrika, depo, kapalı otopark, üretim tesisi, servis koridoru, yükleme alanı, alışveriş merkezi ve farklı ticari yapılarda proje gereksinimlerine göre kullanılabilir.

Bu ürün sıradan bir çelik veya motorlu kepengin yangın alarmına bağlanmış hâli değildir. Yangın performansı; perde, lamel veya panel, yan raylar, alt profil, sarım sistemi, motor, fren, taşıyıcılar, kontrol panosu, bağlantılar ve montaj biçimi dâhil test edilen sistemin tamamına bağlıdır.

Bir kepengin çelikten üretilmesi, kalın lamel kullanması veya otomatik kapanması tek başına yangına dayanım belgesi yerine geçmez. Yangına dayanım sınıfı, test raporu ve sınıflandırma belgesiyle doğrulanmalı; ürün sahada belgede tanımlanan ölçü, duvar türü, montaj biçimi ve donanımla uygulanmalıdır.

Yangına dayanıklı kepenk seçilirken yalnız açıklığın eni ve yüksekliği dikkate alınmaz. Yapının yangın projesi, gerekli dayanım sınıfı, bölme duvarının yapısı, kaçış yolları, alarm sistemi, kapanma sırası, enerji kesintisindeki davranış, manuel kontrol yöntemi, çevre boşlukları ve bakım erişimi birlikte incelenmelidir.

Yangına Dayanıklı Kepenk Nedir?

Yangına dayanıklı kepenk, günlük kullanımda açık veya kapalı tutulabilen; yangın algılama, bina otomasyonu veya özel kontrol panosundan gelen komuta göre proje senaryosunda belirlenen konuma hareket eden kepenk sistemidir.

Temel görevi, uygun şekilde projelendirildiğinde ve belgesine uygun monte edildiğinde, yangın bölmesi üzerindeki açıklığın yangın sırasında açık kalmasını önlemeye yardımcı olmaktır. Ürünün hangi yangın etkilerini ve ne kadar süreyle sınırladığı yalnız sınıflandırma belgesinden anlaşılabilir.

Sistemin başlıca parçaları şunlardır:

• Yangın performansı için test edilmiş kepenk perdesi veya lamel grubu,
• Perdeyle uyumlu sağ ve sol yan raylar,
• Alt profil veya kapanma elemanı,
• Sarım borusu ve şaft grubu,
• Perde askıları ve bağlantı elemanları,
• Motor, redüktör ve hareket aktarma parçaları,
• Motor freni veya kontrollü indirme düzeneği,
• Kepenk emniyet freni,
• Taşıyıcı konsollar ve bağlantı plakaları,
• Yangın kepengi kontrol panosu,
• Yangın alarmı ve bina otomasyonu bağlantıları,
• Durum, hata ve kapanma sinyalleri,
• Manuel kontrol ve yeniden kurma parçaları,
• Uyarı lambası veya sesli uyarı donanımı,
• Projeye göre güvenlik sensörleri.

Bu parçalardan birinin rastgele değiştirilmesi veya test edilen sistemden farklı ürün kullanılması beyan edilen yangın performansını etkileyebilir.

Yangına Dayanıklı Kepenk ile Standart Kepenk Arasındaki Fark

Standart kepenkler ağırlıklı olarak güvenlik, giriş kontrolü, dış ortam koruması ve günlük açma-kapama amacıyla hazırlanır. Yangına dayanıklı kepenk ise yapının yangın güvenliği projesinin bir parçasıdır.

İki sistem arasındaki temel farklar şunlardır:

• Yangın kepenginde sistemin tamamına ait test ve sınıflandırma belgeleri aranır.
• Perde ve raylar belirli yangın performansı için birlikte çalışır.
• Kapatma davranışı yangın senaryosuna göre tanımlanır.
• Yangın alarmı veya özel kontrol panosuyla bağlantı kurulabilir.
• Enerji kesintisinde sistemin nasıl davranacağı önceden belirlenir.
• Montaj yapılabilecek duvar ve yapı türleri belge kapsamına bağlı olabilir.
• Çevre boşlukları ve bağlantı noktaları yangın performansını etkiler.
• Bakım, test ve kayıt işlemleri günlük kepenklerden daha kritik hâle gelir.

Standart bir kepenk motorunun, kontrol kartının veya lamelinin değiştirilerek yangın kepengi elde edildiği kabul edilmemelidir.

Yangın Dayanım Sınıfı Nasıl Belirlenir?

Yangına dayanım değeri pazarlama amacıyla tahmin edilmez. Test edilen ürünün sınıflandırma raporunda yer alan performans esas alınır.

Projede karşılaşılabilecek temel sınıflandırma ifadeleri şunlardır:

• E – Bütünlük: alev ve sıcak gaz geçişinin belirli süre sınırlandırılmasıyla ilgili performansı ifade eder.
• W – Işınım: bütünlükle birlikte karşı tarafa geçen ısı ışınımının sınırlandırılmasına ilişkin performansı ifade eder.
• I – Isı yalıtımı: yangına maruz kalmayan yüzeydeki sıcaklık artışının sınırlandırılmasına ilişkin performansı ifade eder.

Ürün belgesinde E, EW veya EI gibi farklı sınıflar bulunabilir. Bu sınıflar birbirinin yerine kullanılamaz. Yalnız E sınıfına sahip bir kepenk, belgesiz biçimde EI sınıfı olarak sunulmamalıdır.

Sınıfın yanında yer alan dakika değeri, test ve sınıflandırma sonucundaki süreyi gösterir. Sitede 60, 90 veya 120 dakika gibi bir ifade kullanılacaksa ürünün geçerli belgesinde aynı sınıf ve süre açıkça bulunmalıdır.

EN 16034 ve EN 13241 Neden Önemlidir?

Yangına ve dumana karşı performans gösteren endüstriyel, ticari ve garaj kapılarıyla kepenkler için ürün standardı ve normal kullanım güvenliği birlikte ele alınır. Yangın performansı, kepengin günlük kullanım özelliklerinden bağımsız düşünülmez.

Belge kontrolünde yalnız standart numarasının yazılması yeterli değildir. Aşağıdaki bilgiler de incelenmelidir:

• Belgenin ilgili ürün modeline ait olması,
• Yangın sınıfı ve süresi,
• Test edilen azami ve asgari ölçüler,
• Montaj yapılabilen duvar veya konstrüksiyon türleri,
• Ray ve bağlantı biçimi,
• Perde yapısı ve malzemesi,
• Motor ve kapatma donanımı,
• Yangına maruz kalma yönü,
• Duman kontrolü beyanı bulunup bulunmadığı,
• İzin verilen donanım ve aksesuarlar.

Başka bir ürünün test raporu kullanılarak farklı lamel, motor veya ray sistemine aynı yangın sınıfı verilmemelidir.

Yangına Dayanıklı Kepenk Hangi Alanlarda Kullanılır?

Yangına dayanıklı kepenkler, yangın bölmesi üzerinde kullanım nedeniyle açık bırakılması gereken açıklıklarda proje tarafından öngörülebilir.

Başlıca kullanım alanları şunlardır:

• Fabrika ve üretim tesisi geçişleri,
• Depo ve lojistik alanları,
• Mal kabul ve sevkiyat açıklıkları,
• Kapalı otopark geçişleri,
• Servis koridorları,
• Üretim hattı üzerindeki geçiş açıklıkları,
• Konveyör veya malzeme taşıma hatlarının geçtiği bölümler,
• Alışveriş merkezi servis alanları,
• Ticari mutfak ve servis bölümleri,
• Teknik hacimler,
• Makine ve enerji odaları çevresi,
• Farklı yangın bölmelerini birbirinden ayıran açıklıklar.

Her açıklığa yangın kepengi uygulanması uygun olmayabilir. Kullanım yeri, yangın mühendisi ve proje sorumluları tarafından kaçış, itfaiye erişimi, duman kontrolü ve tahliye düzeniyle birlikte incelenmelidir.

Yangın Bölmesi ve Açıklık Koruması

Yangın bölmeleri, yapı içerisindeki yangın ve duman yayılımını sınırlamak amacıyla oluşturulan ayırıcı bölümlerdir. Bu bölmeler üzerindeki kapı, kepenk, servis kapağı ve benzeri açıklıklar bölmenin beklenen performansını zayıflatmamalıdır.

Yangına dayanıklı kepengin yalnız perde kısmının kapanması yeterli olmayabilir. Şu bölgeler sistem performansının parçalarıdır:

• Perde ile yan rayların birleşimi,
• Rayların duvara sabitlendiği noktalar,
• Kepenk kutusu ve üst birleşim,
• Alt profil ve zemin birleşimi,
• Sağ ve sol çevre boşlukları,
• Duvar ile taşıyıcı konsolların bağlantıları,
• Kablo ve boru geçişlerinin çevresi,
• Kepenk ile komşu yapı elemanları arasındaki boşluklar.

Montaj çevresinde test edilen sistemden farklı ve korumasız boşluk bırakılması yangın bölmesinin bütünlüğünü etkileyebilir.

Yangına Dayanıklı Kepenk Perdesi

Yangın kepengi perdesi, ürünün test edilmiş yapısına göre çelik lamel, özel profil, çok katmanlı perde veya farklı belgeli malzemelerden oluşabilir. Bütün yangın kepenklerinin perde yapısı aynı değildir.

Perde seçiminde şu bilgiler kontrol edilmelidir:

• Ürünün yangın dayanım sınıfı,
• Lamel veya perde malzemesi,
• Profil kalınlığı ve birleşme biçimi,
• Test edilen azami açıklık ölçüsü,
• Toplam perde ağırlığı,
• Ray içinde çalışma ölçüsü,
• Şaft üzerine sarım yapısı,
• Alt profil ve kapanma biçimi,
• Yangına maruz kalma yönü,
• Duman kontrolü özelliği bulunup bulunmadığı.

Standart kepenk lameliyle yangın kepengi lameli aynı kabul edilmemelidir. Hasar gören perde parçası yalnız görünüşü benzeyen bir profille değiştirilmemelidir.

Yangın Kepengi Ray Sistemi

Yan raylar, kepenk perdesini günlük hareket sırasında yönlendirmenin yanında yangın sırasında perdenin açıklık içinde kalmasına yardımcı olan sistem parçalarıdır.

Ray sisteminde şu noktalar önemlidir:

• Ray profilinin test edilen ürünle aynı olması,
• Ray kanalının perdeyle uyumu,
• Ray malzemesi ve et kalınlığı,
• Bağlantı elemanlarının tipi,
• Bağlantı aralıkları,
• Montaj yapılacak duvarın türü,
• Yangın sırasındaki genleşme hareketleri,
• Ray ile duvar arasındaki boşluklar,
• Alt ve üst birleşim noktaları.

Rayların standart kepenk rayıyla değiştirilmesi veya belgede belirtilenden farklı bağlantı aralıkları kullanılması sistem performansını etkileyebilir.

Genel ray ürünleri için Kepenk Rayı sayfası incelenebilir; ancak yangın kepenginde yalnız ilgili ürün belgesinde tanımlanan ray kullanılmalıdır.

Montaj Duvarı ve Taşıyıcı Yüzey

Yangın kepenginin monte edildiği duvar, beton, gazbeton, tuğla, çelik konstrüksiyon veya farklı bir yapı türünde olabilir. Ancak her yangın kepengi her duvar tipine uygulanamaz.

Montajdan önce şu bilgiler doğrulanmalıdır:

• Test veya sınıflandırma belgesinde izin verilen duvar türü,
• Duvarın kalınlığı ve yangın dayanımı,
• Duvarın kepenk yükünü taşıma kapasitesi,
• Ray ve konsol bağlantılarının ulaşacağı sağlam bölüm,
• Üst taşıyıcının yapısı,
• Yangın sırasında yapı elemanlarında oluşabilecek hareket,
• Bağlantı ankrajlarının tipi ve derinliği,
• Duvar yüzeyindeki boşluk ve kaplamalar.

Ray ve konsollar yalnız sıva, dekoratif kaplama, zayıf dolgu veya taşıma özelliği bulunmayan yüzeye sabitlenmemelidir.

Yangın Alarm Sistemiyle Bağlantı

Yangına dayanıklı kepenk, yapının yangın algılama ve alarm sisteminden gelen potansiyelsiz kontak, adresli modül veya projede tanımlanan farklı bir sinyalle kontrol edilebilir.

Alarm bağlantısında şu bilgiler açıkça belirlenmelidir:

• Kepengi hangi alarm bölgesinin tetikleyeceği,
• Tek dedektör veya doğrulanmış alarm senaryosu kullanılması,
• Kapanmanın hemen mi yoksa gecikmeli mi başlayacağı,
• Kademeli kapanma bulunup bulunmadığı,
• Sesli ve ışıklı uyarı süresi,
• Fotosel veya emniyet kenarının yangın modundaki davranışı,
• Kepenk kapandı bilgisinin yangın paneline iletilmesi,
• Arıza ve enerji kesintisi bilgilerinin izlenmesi,
• Alarm sıfırlandıktan sonra kepengin nasıl yeniden kurulacağı.

Alarm bağlantısı yalnız iki kablonun motora bağlanması şeklinde düşünülmemelidir. Yangın paneli, kepenk kontrol panosu ve motor arasındaki giriş-çıkış senaryosu projede açıkça tanımlanmalıdır.

Yangın Kepengi Kontrol Panosu

Kontrol panosu, günlük açma-kapama komutlarını, yangın alarmı girişini, motor hareketini, kapanma konumunu ve arıza sinyallerini yönetebilir. Kullanılacak fonksiyonlar ürün ve proje yapısına göre değişir.

Kontrol panosunda bulunabilecek özellikler şunlardır:

• Yangın alarmı giriş bağlantısı,
• Açma, durdurma ve kapatma komutları,
• Kepenk açık ve kapalı konum bilgileri,
• Motor veya fren arıza göstergesi,
• Şebeke enerji durumu,
• Akü veya yedek enerji izleme,
• Gecikmeli kapatma ayarı,
• Kademeli kapanma kontrolü,
• Sesli ve ışıklı uyarı çıkışı,
• Bina otomasyonu için durum çıkışları,
• Manuel test veya bakım modu,
• Yetkisiz sıfırlamayı sınırlayan kontrol.

Kontrol ünitesi için Kepenk Kontrol Ünitesi, güç ve kumanda bileşenleri için Kepenk Elektrik Panosu sayfaları incelenebilir.

Yangın Anında Kapanma Senaryosu

Yangın kepenginin kapanma biçimi her projede aynı değildir. Kapanma senaryosu kullanıcı güvenliği, malzeme geçişi, kaçış yolları, duman kontrolü ve alarm sistemine göre hazırlanmalıdır.

Proje senaryosunda şu seçeneklerden biri veya birkaçı bulunabilir:

• Alarm sinyaliyle doğrudan tam kapanma,
• Sesli ve ışıklı uyarıdan sonra gecikmeli kapanma,
• Önce belirli yüksekliğe, ardından ikinci sinyalle tam kapanma,
• Yerel dedektör sinyaliyle kapanma,
• Merkezî yangın panelinden kapatma,
• Manuel yangın butonuyla kapatma,
• Enerji kesintisinde kontrollü kapanma,
• Belirli bir katta veya yangın bölgesinde grup hâlinde kapanma.

Hangi kapanma biçiminin kullanılacağı ürün yeteneğine ve onaylı yangın senaryosuna göre belirlenmelidir.

Kademeli Kapanma Sistemi

Bazı projelerde kepenk doğrudan zemine kadar kapanmak yerine önce belirli bir seviyeye hareket edebilir. Amaç; uyarı oluşturmak, duman akışını yönlendirmek veya belirli bir süre kullanıcı geçişine imkân vermek olabilir.

Kademeli kapanma kullanılacaksa şu noktalar açık olmalıdır:

• Birinci kapanma seviyesinin yüksekliği,
• İkinci kapanma sinyalinin kaynağı,
• İki aşama arasındaki süre,
• Sesli ve ışıklı uyarı düzeni,
• Fotosellerin yangın modundaki işlevi,
• Kepenk altındaki alanın boşaltılması,
• Kapanma seviyelerinin periyodik test edilmesi.

Kademeli kapanma özelliği ürün belgesinde ve kontrol sisteminde bulunmuyorsa sonradan rastgele programlanmamalıdır.

Elektrik Kesintisinde Yangın Kepengi

Yangın sırasında şebeke enerjisinin kesilebileceği dikkate alınmalıdır. Kepengin enerjisiz durumda açık kalacağı, kontrollü kapanacağı veya yedek enerjiyle hareket edeceği ürün ve proje senaryosunda belirtilmelidir.

Enerji kesintisine karşı kullanılabilecek yöntemler ürün tipine göre şunları içerebilir:

• Kontrollü yerçekimiyle kapanma,
• Fren bırakma sistemi,
• Akü destekli kontrol panosu,
• Kesintisiz güç kaynağı,
• Acil durum enerji hattı,
• Manuel kapatma veya yeniden kurma düzeni.

Yedek enerji ünitesinin yalnız bulunması yeterli değildir. Akü durumu, şarj sistemi, hata sinyali ve gerçek kapanma hareketi düzenli test edilmelidir.

Motor, Fren ve Kontrollü İniş

Motor, kepengin günlük hareketini ve ürün yapısına göre yangın senaryosundaki kontrollü hareketini gerçekleştirir. Motor kapasitesi toplam perde ağırlığına, şaft yapısına ve kullanım sıklığına uygun olmalıdır.

Yangın kepenginde şu parçalar birlikte incelenmelidir:

• Motor ve redüktör kapasitesi,
• Motor freni,
• Yangın sinyaliyle fren bırakma düzeni,
• Kapanma hızını sınırlayan parçalar,
• Şaft ve motor bağlantısı,
• Zincir ve dişli grubu,
• Limit anahtarları,
• Emniyet freni,
• Manuel hareket mekanizması.

Perdenin kontrolsüz ve hızlı biçimde düşmesi kabul edilebilir bir yangın kapanması değildir. Kapanma hızı, fren ve emniyet düzeni ilgili ürün sistemine göre ayarlanmalıdır.

Motor bileşenleri için Kepenk Motoru, motor freni için Kepenk Motor Freni ve ek güvenlik parçası için Kepenk Emniyet Freni sayfaları incelenebilir.

Kaçış Yolları ve Kullanıcı Güvenliği

Yangın kepengi kapanırken kaçış yolunu, acil çıkış kapısını veya kullanıcıların güvenli tahliye güzergâhını engellememelidir. Kepengin bulunduğu yer, proje üzerindeki kaçış düzeniyle birlikte incelenmelidir.

Kullanıcı güvenliği bakımından şu durumlar kontrol edilmelidir:

• Kepengin bir kaçış kapısının önüne kapanmaması,
• Acil çıkış yönünü kesmemesi,
• Kapanma alanında kullanıcıların sıkışmaması,
• Sesli ve ışıklı uyarıların anlaşılır olması,
• Kepenk altında malzeme veya araç bırakılmaması,
• Kapanma alanının zemin işaretiyle belirtilmesi,
• Personelin kapanma senaryosunu bilmesi,
• Manuel müdahale yetkisinin tanımlanması.

Kepenk açıklığından günlük yaya geçişi yapılıyorsa tahliye güvenliği ayrıca ele alınmalı ve gerekli bağımsız kaçış kapısı projede düzenlenmelidir.

Fotosel ve Emniyet Kenarının Yangın Modundaki Davranışı

Standart motorlu kepenklerde fotosel veya alt emniyet kenarı kapanmayı durdurabilir. Yangın kepenginde bu ekipmanların alarm sırasındaki davranışı özel olarak belirlenmelidir.

Yangın modunda şu soruların cevabı proje ve kontrol senaryosunda bulunmalıdır:

• Fotosel engel algıladığında kepenk duracak mı?
• Belirli süre sonra kapanmayı yeniden deneyecek mi?
• Emniyet kenarı temasında geri açılacak mı?
• Yangın alarmı güvenlik sensörlerini hangi aşamada geçersiz kılacak?
• Engel devam ederse kontrol paneline hata sinyali gidecek mi?
• Kapanma alanının boş olduğu nasıl doğrulanacak?

Bu davranışlar sahada rastgele değiştirilmemeli; ürün sistemi ve yangın senaryosuna göre programlanmalıdır.

Sesli ve Işıklı Uyarı

Yangın kepengi kapanmadan önce veya kapanma sırasında çevredeki kullanıcıları uyarmak amacıyla sesli ve ışıklı ikaz kullanılabilir.

Uyarı düzeninde şu noktalar incelenmelidir:

• Uyarının kapanmadan ne kadar önce başlayacağı,
• Ortam gürültüsünde duyulabilir olması,
• Işıklı uyarının görülebilecek konumda bulunması,
• Yangın alarm sesiyle karışmayan bir düzen kullanılması,
• Uyarı cihazının enerji kesintisindeki çalışması,
• Arıza durumunun kontrol panelinde gösterilmesi.

İlgili ürünler için Kepenk Uyarı Lambası ve Kepenk Sesli Uyarı Ünitesi sayfaları incelenebilir.

Duman Kontrolü ve Yangın Dayanımı Aynı Şey midir?

Yangına dayanım ile duman sızdırmazlığı aynı performans değildir. Bir ürünün alev geçişini belirli süre sınırlandırması, otomatik olarak belirli bir duman kontrol sınıfına sahip olduğu anlamına gelmez.

Duman kontrolü gerekiyorsa şu bilgiler ayrıca doğrulanmalıdır:

• Ürünün duman kontrolü için test edilip edilmediği,
• Beyan edilen sızıntı sınıfı,
• Ray ve alt birleşim yapısı,
• Çevre contaları,
• Test sıcaklığı ve koşulları,
• Montaj ölçülerinin belgeye uygunluğu.

Belgesinde duman kontrolü bulunmayan ürün “duman geçirmez kepenk” olarak tanımlanmamalıdır.

Yangın Alarmından Sonra Yeniden Açma

Yangın kepengi alarm sonrasında kendiliğinden açılmamalıdır. Yeniden açma işlemi yapının güvenlik prosedürüne, kontrol paneline ve yetkili personel kararına göre gerçekleştirilmelidir.

Yeniden devreye alma öncesinde şu kontroller yapılabilir:

• Yangın alarmının güvenli biçimde sıfırlanması,
• Kepenk altında engel bulunmaması,
• Perde, ray ve alt profilde hasar görülmemesi,
• Motor ve fren sisteminde hata bulunmaması,
• Kontrol panosunun normal moda alınması,
• Açma hareketinin yetkili kişi tarafından başlatılması,
• Durum bilgilerinin yangın panelinde doğrulanması.

Yangına veya yüksek sıcaklığa maruz kalmış kepenk, görsel olarak sağlam görünse bile kontrol edilmeden yeniden kullanılmamalıdır.

Yangına Dayanıklı Kepenk Montajı

Montaj, test edilen sistemin ayrıntılarına ve onaylı projeye uygun gerçekleştirilmelidir. Standart kepenk montaj alışkanlıkları yangın kepenginde tek başına yeterli değildir.

Montaj öncesinde şu bilgiler doğrulanmalıdır:

• Ürün modeli ve yangın sınıfı,
• Açıklığın eni ve yüksekliği,
• Test edilen azami ölçüler,
• Montaj duvarının türü ve kalınlığı,
• Ray ve konsol bağlantı ayrıntıları,
• Şaft ve kutu için gerekli üst alan,
• Elektrik ve yangın alarm kablolarının güzergâhı,
• Kontrol panosunun konumu,
• Bakım ve servis erişimi,
• Kaçış yolu ve kullanıcı geçişleri.

Rayların Montajı

Raylar düşey, aynı düzlemde ve belgeye uygun bağlantı aralıklarıyla monte edilmelidir. Yangın sırasında oluşabilecek genleşme hareketleri ürün detayına göre dikkate alınmalıdır.

Şaft ve Taşıyıcılar

Motor ve yatak konsolları aynı seviyede bulunmalı, şaft ağır perdeyi dengeli biçimde taşımalıdır. Konsol bağlantıları yalnız yüzey kaplamasına değil sağlam taşıyıcı bölüme ulaşmalıdır.

Kontrol Panosu ve Kablolama

Kontrol panosu erişilebilir, çevre şartlarına uygun ve yetkisiz müdahaleden korunmuş bir alana yerleştirilmelidir. Yangın alarmı girişleri, durum çıkışları ve enerji hatları proje şemasına göre bağlanmalıdır.

Devreye Alma Testi

Montaj tamamlandığında yalnız normal açma-kapama denenmemelidir. Yangın alarm sinyali, enerji kesintisi, fren bırakma, uyarı cihazları, kapanma seviyeleri, hata bilgileri ve manuel yeniden kurma işlemleri de test edilmelidir.

Devreye Alma ve Teslim Belgeleri

Yangın kepengi devreye alınırken ürün ve montaj bilgilerinin kayıt altına alınması gerekir. Teslim dosyasında proje kapsamına göre şu belgeler bulunabilir:

• Ürün performans ve sınıflandırma belgeleri,
• Test raporu veya sınıflandırma raporu referansları,
• Üretici montaj talimatı,
• Uygulama ve bağlantı çizimleri,
• Kontrol panosu elektrik şeması,
• Yangın alarmı giriş-çıkış listesi,
• Devreye alma test tutanağı,
• Normal çalışma ve yangın senaryosu sonuçları,
• Kullanım ve bakım talimatları,
• Seri numarası ve ürün etiketi bilgileri,
• Yetkili kullanıcı eğitimi kaydı.

Ürün etiketi ve belge bilgileri bakım sırasında erişilebilir olmalıdır.

Yangına Dayanıklı Kepenk Bakımı

Yangın kepengi uzun süre hareket etmese bile görev anında çalışması beklenen güvenlik donanımıdır. Bu nedenle bakım yalnız arıza meydana geldiğinde yapılmamalıdır.

Bakım sırasında şu bölümler kontrol edilir:

• Perde ve lamellerde hasar,
• Rayların hizası ve bağlantıları,
• Alt profil ve kapanma çizgisi,
• Perdenin şaft üzerine sarılma düzeni,
• Askı bağlantıları,
• Şaft, rulman ve taşıyıcı konsollar,
• Motor, redüktör ve fren,
• Emniyet freni,
• Limit anahtarları,
• Kontrol panosu ve hata göstergeleri,
• Yangın alarmı giriş sinyali,
• Açık ve kapalı durum çıkışları,
• Sesli ve ışıklı uyarılar,
• Yedek enerji veya aküler,
• Manuel test ve yeniden kurma düzeni,
• Çevre boşlukları ve montaj bağlantıları.

Bakım aralığı, test sıklığı ve değiştirilecek parçalar üretici talimatına, yapının risk durumuna ve yangın güvenliği planına göre belirlenmelidir.

Periyodik Test Nasıl Yapılır?

Periyodik test yalnız kepengin butonla kapanıp açılması değildir. Gerçek yangın senaryosunda görev alan bütün sinyallerin ve mekanik hareketlerin kontrol edilmesi gerekir.

Test kapsamında şu işlemler yer alabilir:

• Normal açma ve kapama hareketi,
• Yerel yangın alarmı giriş testi,
• Merkezî yangın paneli sinyal testi,
• Kademeli kapanma seviyeleri,
• Sesli ve ışıklı uyarıların çalışması,
• Şebeke enerjisi kesintisi senaryosu,
• Akü veya yedek enerji testi,
• Fren ve kontrollü kapanma testi,
• Açık-kapalı konum geri bildirimleri,
• Arıza sinyalleri,
• Manuel durdurma ve yeniden kurma,
• Kepenk altındaki güvenlik alanının kontrolü.

Test sonuçları tarih, görevli kişi, gözlenen hata ve yapılan işlem bilgileriyle kayıt altına alınmalıdır.

Yangın Kepenginde Yapılmaması Gerekenler

• Ürün belgesi görülmeden yangın dayanım süresi yazılmamalıdır.
• Standart kepenk motoru ve lameliyle yangın sınıfı iddia edilmemelidir.
• Test edilen ray yerine farklı ray kullanılmamalıdır.
• Ray veya konsol bağlantı sayısı azaltılmamalıdır.
• Yangın alarmı bağlantısı kontrolsüz biçimde iptal edilmemelidir.
• Fotosel ve emniyet ayarları yetkisiz şekilde değiştirilmemelidir.
• Kepenk altına raf, ürün, araç veya sabit eşya bırakılmamalıdır.
• Kepenk kutusu bakım erişimini kapatacak biçimde kaplanmamalıdır.
• Yangın kepengi kaçış kapısı yerine kullanılmamalıdır.
• Arıza sinyali susturularak sistem kullanılmaya devam edilmemelidir.
• Yangına maruz kalmış ürün kontrol edilmeden yeniden işletilmemelidir.

Yangına Dayanıklı Kepenk Seçerken Nelere Bakılır?

• Onaylı yangın projesindeki kullanım yeri belirlenmelidir.
• Gerekli E, EW veya EI sınıfı netleştirilmelidir.
• Gerekli dayanım süresi proje belgesinden alınmalıdır.
• Ürün test ve sınıflandırma belgeleri kontrol edilmelidir.
• Test edilen azami açıklık ölçüsü doğrulanmalıdır.
• Montaj yapılabilecek duvar türü incelenmelidir.
• Perde, ray ve alt profil test edilen sistemle aynı olmalıdır.
• Motor, fren ve emniyet düzeni ürün belgesine uygun olmalıdır.
• Yangın alarmı ve kontrol panosu senaryosu hazırlanmalıdır.
• Enerji kesintisindeki davranış belirlenmelidir.
• Kademeli kapanma gerekip gerekmediği incelenmelidir.
• Sesli ve ışıklı uyarı ihtiyacı belirlenmelidir.
• Kaçış yolları ve acil çıkışlar kontrol edilmelidir.
• Duman kontrol sınıfı gerekiyorsa ayrıca doğrulanmalıdır.
• Montaj ve bakım erişimi planlanmalıdır.
• Devreye alma ve periyodik test prosedürü hazırlanmalıdır.

Sık Sorulan Sorular Yangına dayanıklı kepenk nedir?

Yangına dayanıklı kepenk, yangın bölmesi üzerindeki açıklığın proje senaryosuna göre kapanması için kullanılan, yangın performansı test ve sınıflandırma belgesiyle doğrulanan özel kepenk sistemidir.

Her çelik kepenk yangına dayanıklı mıdır?

Hayır. Çelik malzeme kullanılması tek başına yangın dayanım sınıfı oluşturmaz. Perde, ray, bağlantılar, motor ve kapanma düzeni dâhil sistemin tamamına ait belge gerekir.

Yangın kepengi kaç dakika dayanır?

Süre ürünün sınıflandırma belgesinde belirtilir. Belge görülmeden 60, 90 veya 120 dakika gibi bir değer verilmemelidir.

E, EW ve EI ne anlama gelir?

E bütünlük, EW bütünlük ve ışınım sınırlaması, EI ise bütünlük ve ısı yalıtımı performansını ifade eder. Projede istenen sınıf ürün belgesiyle aynı olmalıdır.

Yangına dayanıklı kepenk alarm sistemine bağlanır mı?

Projeye göre yangın alarm paneli, bina otomasyonu veya özel kontrol panosundan gelen sinyalle çalışabilir. Bağlantı ve kapanma senaryosu önceden hazırlanmalıdır.

Yangın alarmında kepenk hemen kapanır mı?

Kapanma davranışı projeye göre değişir. Doğrudan, gecikmeli veya kademeli kapanma uygulanabilir. Kullanılacak yöntem ürün sistemi ve onaylı yangın senaryosuna uygun olmalıdır.

Elektrik kesildiğinde yangın kepengi kapanır mı?

Ürüne göre kontrollü yerçekimi, fren bırakma, akü, kesintisiz güç veya acil enerji sistemi kullanılabilir. Enerjisiz durumdaki davranış proje ve ürün belgelerinde belirtilmelidir.

Yangın kepengi kaçış yolu üzerinde kullanılabilir mi?

Kepenk tahliye yolunu ve acil çıkışı engellememelidir. Kullanım yeri yangın projesi ve kaçış düzeniyle birlikte incelenmelidir.

Yangın kepengi dumanı tamamen keser mi?

Yangın dayanımı ve duman kontrolü ayrı performanslardır. Duman kontrolü yalnız ürünün ilgili test ve sınıflandırma belgesinde bulunuyorsa beyan edilmelidir.

Yangın kepenginde fotosel kullanılır mı?

Kullanılabilir; ancak fotoselin yangın alarmı sırasındaki davranışı kontrol senaryosunda tanımlanmalıdır. Standart kepenk ayarı doğrudan uygulanmamalıdır.

Yangın kepengi manuel açılabilir mi?

Ürün tipine göre manuel kontrol veya yeniden kurma düzeni bulunabilir. Yangın alarmından sonra açma işlemi yalnız güvenli durum doğrulandıktan sonra yetkili kişi tarafından yapılmalıdır.

Yangın kepengi normal kepenk gibi her gün kullanılabilir mi?

Bazı sistemler günlük açma-kapamaya uygun olabilir. Günlük kullanım kapasitesi motor, kontrol sistemi ve üretici teknik bilgilerine göre doğrulanmalıdır.

Yangın kepengi hangi duvara monte edilir?

Montaj yapılabilecek duvar türü ürün test ve sınıflandırma belgesinde belirtilir. Her kepenk her beton, tuğla, gazbeton veya çelik yapıya uygulanamaz.

Yangın kepenginin rayı değiştirilebilir mi?

Yalnız test edilen sistemle uyumlu ve üretici tarafından izin verilen ray kullanılmalıdır. Standart kepenk rayı rastgele uygulanmamalıdır.

Yangın kepenginin motoru değiştirilebilir mi?

Yeni motorun ürün belgesi, perde ağırlığı, fren, kapanma hızı, kontrol panosu ve yangın senaryosuyla uyumu doğrulanmalıdır.

Yangın kepengi ne sıklıkla test edilir?

Test programı üretici talimatı, binanın yangın güvenliği planı, risk seviyesi ve ilgili şartlara göre hazırlanmalıdır. Test sonuçları kayıt altına alınmalıdır.

Yangın kepengi bakımında neler kontrol edilir?

Perde, raylar, bağlantılar, alt profil, şaft, askılar, motor, fren, kontrol panosu, alarm bağlantısı, yedek enerji, limitler ve uyarı cihazları kontrol edilir.

Yangına maruz kalan kepenk tekrar kullanılabilir mi?

Yangın veya yüksek sıcaklık etkisi gören ürün, perde ve motor çalışıyor görünse bile uzman kontrolü ve üretici şartları incelenmeden yeniden kullanılmamalıdır.

Yangın dayanım belgesi neden önemlidir?

Belge; ürünün hangi sınıfta, hangi sürede, hangi ölçüde, hangi duvar ve montaj ayrıntısıyla test edildiğini gösterir. Belgesiz süre ve sınıf beyanı yapılmamalıdır.

Yangına dayanıklı kepenk için açıklık ölçüsü, yangın sınıfı, proje senaryosu, montaj duvarı, alarm bağlantısı, kontrol panosu ve test belgeleri birlikte incelenmelidir. Ürün seçimi, montajı ve devreye alınması yangın projesine ve üretici sistemine uygun gerçekleştirilmelidir.